Amaç

Bu doküman, Major Overhaul (MOH) projelerinin başarısını veya başarısızlığını doğrudan etkilediği gözlemlenen temel faktörleri özetlemektedir. Bu maddeler gerçek proje deneyimlerine dayanmaktadır ve daha iyi karar alma, planlama ve yürütmeyi desteklemek amacıyla hazırlanmıştır.

---

1. Teklif & Sözleşme Öncesi Aşama

Başarılı MOH projeleri sözleşme imzalanmadan önce başlar.

• Aşağıdakiler dikkate alınarak ihale dokümanlarının doğru şekilde incelenmesi ve teknik ve ticari tekliflerin hazırlanması:
  • Yürütme riskleri
  • Önceki proje deneyimleri
  • Ülkeye özgü mevzuatlar ve kurallar
• Teklif hazırlığında kullanılan tüm varsayımların açık şekilde dokümante edilmesi
• Sözleşme öncesinde Müşteri ile açık konuların erken aşamada netleştirilmesi ve sonuçlandırılması
• Yürütmeyi, maliyeti veya takvimi etkileyebilecek sözleşmesel risklerin belirlenmesi

Gözlem: Teklif aşamasında net olmayan varsayımlar ve çözümlenmemiş konular, neredeyse her zaman daha sonra gecikme, uyuşmazlık veya kapsam boşluğu olarak ortaya çıkar.

---

2. Sözleşmenin Anlaşılması & Yönetişim

• Aşağıdakilere odaklanılarak detaylı sözleşme incelemesi yapılması:
  • İş Kapsamı (SOW)
  • Yükümlülükler ve sorumluluklar
  • Son tarihler ve kilometre taşları
  • Muayene noktaları ve kabul kriterleri
  • Müşteri, tedarikçiler ve alt yüklenicilerle olan arayüzler
• İlerlemeyi, değişiklikleri ve kilometre taşlarını resmî kanıt olarak yansıtan sözleşme eklerinin ve resmî dokümanların hazırlanması

Gözlem: Birçok MOH başarısızlığı, sözleşmesel arayüzlerin ve muayene sorumluluklarının zayıf anlaşılmasından kaynaklanmaktadır.

---

3. Proje Organizasyonu & Ekip Yönetimi

• Açık ve net bir proje organizasyon şemasının oluşturulması
• Tüm kilit roller için görev tanımları ve koordinasyon prosedürlerinin belirlenmesi
• Nitelikli ve deneyimli insan kaynağının tahsis edilmesi
• Açık iletişim ve eskalasyon hatlarının tanımlanması
• Sorumluluk matrisi ve yetki seviyelerinin hazırlanması
• Sürekli ekip gelişimi ve iş birliğinin teşvik edilmesi

Gözlem: Güçlü ekipler dahi sorumluluk ve yetki net değilse başarısız olur.

---

4. Planlama, Zamanlama & Yürütme Stratejisi

• Tüm kilit disiplinleri kapsayan bir Proje Yürütme Planı (PEP) hazırlanması
• Aşağıdakilerin geliştirilmesi:
  • Uygun bir WBS
  • Gerçekçi bir proje takvimi
  • İlerleme ölçüm sistemi
  • Proje kontrol prosedürleri ve formatları
• Aşağıdakileri kapsayan detaylı mobilizasyon planlaması:
  • Tesisler ve atölyeler
  • Makine ve ekipmanlar
  • Satınalma prosedürleri
  • İzinler ve onaylar
• Yürütme ilerlemesinin sürekli izlenmesi

Gözlem: MOH projeleri yalnızca raporlama ile kurtarılamaz; yürütme başlamadan önce güçlü bir planlama gerektirir.

---

5. Risk Yönetimi & Uluslararası Kısıtlar

• Yürütme risklerinin tanımlanması ve analiz edilmesi
• Aşağıdakiler üzerindeki uluslararası kısıtların dikkate alınması:
  • Malzemeler
  • Ekipmanlar
  • Hizmetler
  • Lojistik
• Uluslararası gelişmelerin izlenmesi ve kontenjan planlarının hazırlanması

Gözlem: Uluslararası ve tedarik zinciri risklerinin göz ardı edilmesi, gerçekçi olmayan takvimlere ve yanlış güvene yol açar.

---

6. Mühendislik, Dokümantasyon & Kayıtlar

• Gerekli proje dokümanlarının ve kayıt yönetim sisteminin tanımlanması
• İzlenebilirliği sağlayacak şekilde etkin doküman kontrolü
• Sözleşmede belirtilmemişse doküman yeterlilik gerekliliklerinin netleştirilmesi
• Mühendislik dokümanlarının, teknik raporların ve ilerleme raporlarının kontrolü

Gözlem: Eksik veya geç dokümantasyon, teknik yetersizlikten ziyade yürütmeyi durdurur.

---

7. Satınalma, Muayeneler & Lojistik

• Gerekli aşağıdaki kalemlerin eksiksiz listesinin hazırlanması:
  • Yedek parçalar
  • Malzemeler
  • Hizmetler
• Aşağıdakileri kapsayan bir satınalma planının geliştirilmesi:
  • Teknik gereklilikler
  • Muayene prosedürleri
  • Lojistik güzergâhları
  • Kilometre taşları ve son tarihler
• Sözleşmesel yükümlülüklerle uyumlu teknik muayenelerin gerçekleştirilmesi
• Sürekli tedarik, tedarikçi yeterlilik değerlendirmesi ve AVL geliştirilmesi

Gözlem: Kritik parça veya hizmetler doğru zamanda fiziksel olarak mevcut değilse MOH yürütmesi başarısız olur.

---

8. Proje Kontrolü & Raporlama

• Proje kontrol prosedürlerinin uygulanması
• Açık, etkin ve düzenli raporlama yapılması
• Mühendislik, satınalma ve yürütme disiplinlerinden gelen bilgilerin proje kontrolüne aktarılması
• Yönetim için aşağıdakileri sağlayacak raporların gözden geçirilmesi ve entegre edilmesi:
  • İlerleme durumu
  • Gecikme analizi
  • Kök neden analizi
  • Düzeltici aksiyonlar

Gözlem: Şeffaf raporlama projeyi korur; gizlenen sorunlar güveni yok eder.

---

9. İletişim, Toplantılar & Arayüzler

• Müşteri açıklamaları ve takiplerine zamanında ve sorumluluk bilinciyle yanıt verilmesi
• Müşteri, tedarikçiler ve alt yükleniciler arasındaki arayüzlerin yönetilmesi
• Aşağıdakileri içeren tanımlı toplantı prosedürleri:
  • Gündem hazırlanması
  • Dokümanların hazır olması
  • Kararların ve geçmişin gözden geçirilmesi
• Düzenli ve etkin proje toplantıları yapılması

Gözlem: MOH problemlerinin çoğu teknik değil, arayüz kaynaklıdır.

---

10. Uygunluk, İzinler & Mobilizasyon Formaliteleri

• Aşağıdakilerin belirlenmesi ve zamanında temin edilmesi:
  • İzinler
  • Sertifikalar
  • Vizeler (gerekli ise)
• Uygunluk dokümanlarının ve geçerliliklerinin sürekli izlenmesi

Gözlem: Geç alınan izinler ve vizeler, teknik olarak telafi edilemeyen gecikmelere neden olur.

---

11. Başarısızlık Senaryoları, Toparlanma & Düzeltici Aksiyonlar

• Başarısızlık senaryoları için düzeltici ve iyileştirici prosedürlerin erken aşamada tanımlanması
• Test ve teslimat öncesinde Müşteri ve ekip ile hizalanma sağlanması
• Gecikmeler ortaya çıktığında telafi planlarının ve acil düzeltici aksiyonların hazırlanması
• Resmî raporlamadan sonra reaktif davranışlardan kaçınılması

Gözlem: Geç hazırlanan toparlanma planları genellikle etkisiz kalır.

---

12. İş Birliği & Çalışma Kültürü

• Beyin fırtınası ve ekip çalışmasının teşvik edilmesi
• Tek boyutlu karar alma yaklaşımlarından kaçınılması
• İş birliğine dayalı ve destekleyici bir çalışma ortamının güçlendirilmesi
• Müşterilerden ve tedarikçilerden gelen yazışmaların dikkatle incelenmesi ve erken sinyallerin tespit edilmesi

Gözlem: Güçlü iş birliği, herhangi bir resmî prosedürden daha hızlı risk azaltır.

---

Sonuç

MOH proje başarısı yalnızca teknik kabiliyetle sağlanmaz. Disiplinli hazırlık, net yönetişim, gerçekçi planlama, proaktif risk yönetimi ve proje yaşam döngüsü boyunca şeffaf iletişim gerektirir.

Son Not

Bu doküman teoriyi değil, gerçek yürütme deneyimini yansıtmaktadır. Her bir madde, MOH proje sonuçlarını koruduğu veya olumsuz etkilediği gözlemlenmiş bir faktörü temsil etmektedir.